Η εφηβεία δεν φέρνει μόνο σωματικές αλλαγές, αλλά και μια «αναδιοργάνωση» του εγκεφάλου. Γι’ αυτό οι γονείς χρειάζεται να δείχνουν κατανόηση.
Ο εγκέφαλος του παιδιού στην εφηβεία βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα σημαντική φάση ανάπτυξης, κατά την οποία αναδιαμορφώνονται τα νευρωνικά δίκτυα που είναι υπεύθυνα για βασικές δεξιότητες, όπως η συγκέντρωση, η οργάνωση, ο έλεγχος των παρορμήσεων και η λήψη αποφάσεων.
Μία από τις περιοχές που ωριμάζουν πιο αργά είναι ο προμετωπιαίος φλοιός, ο οποίος συμμετέχει στις λεγόμενες εκτελεστικές λειτουργίες. Πρόκειται για τις νοητικές διεργασίες που επιτρέπουν στο άτομο να διατηρεί την προσοχή του, να σχεδιάζει, να οργανώνει τις υποχρεώσεις του και να αξιολογεί τις συνέπειες των επιλογών του.
Διαβάστε επίσης: Το παιδί δεν είναι από τα πιο «δημοφιλή» στο σχολείο; Ίσως να είναι και για καλό
Η ανάπτυξη αυτών των εγκεφαλικών δικτύων συνεχίζεται μέχρι και τη δεκαετία των 20, ενώ ο ρυθμός ωρίμανσης διαφέρει σημαντικά από έφηβο σε έφηβο. Έτσι, δύο παιδιά της ίδιας ηλικίας μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική ικανότητα συγκέντρωσης και αυτορρύθμισης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το ένα είναι πιο έξυπνο ή πιο υπεύθυνο από το άλλο.
Η «νευρολογική εφηβεία» και οι αλλαγές στον εγκέφαλο
Όπως η σωματική ανάπτυξη δεν ακολουθεί τον ίδιο ρυθμό σε όλους τους εφήβους, έτσι και η ωρίμανση του εγκεφάλου έχει το δικό της χρονοδιάγραμμα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο εγκέφαλος αναδιοργανώνεται μέσω της νευροπλαστικότητας, δηλαδή της ικανότητάς του να τροποποιεί και να ενισχύει τις νευρωνικές συνδέσεις του.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ανάπτυξη του προμετωπιαίου φλοιού, ο οποίος βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη κατά την εφηβεία. Η διαδικασία αυτή μπορεί να εξηγήσει γιατί ορισμένοι έφηβοι δυσκολεύονται να παραμείνουν συγκεντρωμένοι, να οργανώσουν τον χρόνο τους ή να ελέγξουν τις παρορμήσεις τους.
Η κατανόηση αυτών των διαφορών μπορεί να βοηθήσει τους γονείς να αποφύγουν την αυστηρή κριτική και τις βιαστικές ερμηνείες της συμπεριφοράς. Οι δυσκολίες στη συγκέντρωση δεν αποτελούν από μόνες τους ένδειξη έλλειψης προσπάθειας ή αδιαφορίας. Παράλληλα, η φυσιολογική εγκεφαλική ανάπτυξη δεν αποκλείει την ύπαρξη κάποιας μαθησιακής ή άλλης δυσκολίας, γι’ αυτό και οι επίμονες ανησυχίες χρειάζεται να αξιολογούνται από κατάλληλους επαγγελματίες.
Η σταδιακή πρόοδος χτίζει δεξιότητες για το μέλλον
Η ωρίμανση των εγκεφαλικών δικτύων που σχετίζονται με την προσοχή και τον αυτοέλεγχο χρειάζεται χρόνο. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι έφηβοι πρέπει να περιμένουν μέχρι την ενηλικίωση για να αναπτύξουν αυτές τις δεξιότητες.
Η συστηματική εξάσκηση, η ανατροφοδότηση και η ενθάρρυνση μπορούν να τους βοηθήσουν να βελτιώσουν σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουν τις υποχρεώσεις τους, αντιμετωπίζουν τα προβλήματα και διαχειρίζονται τις απογοητεύσεις.
Με την πάροδο του χρόνου, οι γονείς μπορεί να παρατηρήσουν ότι οι έφηβοι χρειάζονται λιγότερες υπενθυμίσεις, αναλαμβάνουν περισσότερες πρωτοβουλίες και αναζητούν μόνοι τους εναλλακτικές λύσεις όταν αντιμετωπίζουν δυσκολίες.
Το σημαντικό είναι να υπάρχει ένα περιβάλλον κατανόησης, στο οποίο η προσπάθεια αναγνωρίζεται και τα λάθη αντιμετωπίζονται ως μέρος της μάθησης. Ο εγκέφαλος των εφήβων βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη, αλλά με υποστήριξη, εξάσκηση και σταδιακή ανάληψη ευθυνών, μπορούν να καλλιεργήσουν δεξιότητες που θα τους συνοδεύουν στην ενήλικη ζωή.
Πηγή: https://stadiodromia.gr/
Διαβάστε επίσης:
Γονείς: 3 τρόποι για να βάλετε όρια στο παιδί αποφεύγοντας την τιμωρία.
Πανελλαδικές 2023: Έχει νόημα να είναι εύκολα τα θέματα;
Τρεις και ένας οι βασικοί στόχοι των εφήβων.
Έφηβοι και Ύπνος: Πόσες ώρες ύπνου χρειάζονται.
Ποιες είναι οι δημοφιλέστερες σχολές του 2ου, 3ου και 4ου πεδίου;
